Sözlük arşivleri - Havacılık ve Uzay Portalı https://www.havauzay.org/kategori/sozluk Mon, 19 Sep 2022 12:58:08 +0000 tr hourly 1 Afterburner (Art Yakıcı) https://www.havauzay.org/afterburner-art-yakici.html https://www.havauzay.org/afterburner-art-yakici.html#respond Mon, 19 Sep 2022 12:58:08 +0000 https://www.havauzay.org/?p=1396 Afterburner (art yakıcı) turbofan ve turbojet motorlarda itkiyi artırmaya yarayan sistemdir. Afterburner uçaklarda iniş, kalkış ve ani hızlanma gibi fazla hız ve kuvvet istenen durumlarda kullanılır. Amacı genellikle süpersonik uçuş, kalkış ve savaş durumları için itki kuvvetinde bir artış sağlamaktır. Turbofan ve turbojet motorlar itki kuvvetini hava girişinden giren hava ve yakıtın birlikte yanarak, hava giriş yönünün aksine dışarı atılmasıyla oluşan kuvvet ile sağlar. Afterburner (Art Yakıcı) motorun sağladığı itkiyi arttırmak için kullanılır. Afterburner jet motorlarında türbinden sonra bulunur.  Motorda yanan hava tekrar afterburner (art yakıcı) kısmında yakıt ile birleşerek tekrar yanar, bu sayede itki kuvvetti oldukça artmış olur. Art yakıcının avantajı, önemli ölçüde artan itme gücüdür; dezavantajı, çok yüksek yakıt tüketimi ve verimsizliğidir, ancak bu genellikle kullanıldığı kısa süreli performanslar için genellikle kabul edilebilir.

]]> https://www.havauzay.org/afterburner-art-yakici.html/feed 0 Apron https://www.havauzay.org/apron.html https://www.havauzay.org/apron.html#respond Fri, 30 Jul 2021 08:57:13 +0000 https://www.havauzay.org/?p=1058 Apron, havaalanlarında uçakların park pozisyonlarını aldıkları, yakıt ikmalleri yaptıkları, yolcu, yük, posta ve kargoların indirme ve yükleme işlemlerini yaptıkları alanlardır. Uçaklar kalkış ve iniş haricinde yerdeki sürelerini apronda geçirir. Uçakların taksi yapmadan önceki son duraklarıdır. Apronlar, uçaklar için emniyet ve güvenlik açısından önemli olduğundan, sıkı bir şekilde denetime tabii tutulur. Apronun yönetimi, kullanımı ve denetim hizmeti Apron Kontrolü veya Apron Danışmanlığı tarafından kontrol edilmektedir. Apronlar halka açık alanlar değillerdir. Ancak Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınan özel bir izinle giriş yapılabilir. Yalnızca apron görevlileri giriş yapabilmektedir.

Apronlar çok temiz tutulan hava meydanlarıdır. Apron sahasında uçakların inişine ve kalkışına engel olabilecek herhangi bir cisim bulunmaması konusunda çok dikkat edilir. Apron, ICAO tarafından manevra sahasının bir parçası olarak tanımlanmaktadır. Apronu kullanan tüm yolcu ve araçlar apron trafiği olarak adlandırılır.

]]> https://www.havauzay.org/apron.html/feed 0 Faydalı Yük https://www.havauzay.org/faydali-yuk.html https://www.havauzay.org/faydali-yuk.html#respond Wed, 28 Jul 2021 11:39:13 +0000 https://www.havauzay.org/?p=1010 Faydalı Yük, uzayda belirli bir yörüngede dolanan ya da belirli bir irtifadan başlayarak düşüş sergileyen ve bu düşüş esnasında veya düştükten sonra belli bir ticari, bilimsel ve askeri görevi yerine getirmek üzere tasarlanmış olan sistemlerdir. Örnek olarak uydular belli bir yörüngede dolanan faydalı yük sistemleridir. Uçaklar, İHA’lar, SİHA’lar, ve dronlarda uçuş operasyonunu sağlayan parçalar dışında kameralar, askeri teçhizatlar ve aydınlatma gibi sistemler de faydalı yük sınıfına girer. Uçaklar faydalı yük taşıyabildiği gibi fırlatma özelliğine de sahiptirler. Faydalı yük, uçak sanayinde, inşaat sektöründe ve otomotiv gibi birçok alanda terim olarak kullanılmaktadır.

]]> https://www.havauzay.org/faydali-yuk.html/feed 0 Turboprop Motor https://www.havauzay.org/turboprop-motor.html https://www.havauzay.org/turboprop-motor.html#respond Wed, 28 Jul 2021 06:57:46 +0000 https://www.havauzay.org/?p=1004 1939-1942 yılları arasında tasarımcı Gyorgy Jendrassik ilk turboprop motorunu tasarladı. Turboprop motor, bir dişli sistemi sayesinde pervaneye bağlı jet motordur. Turboproplar, diğer jet motorlarında bulunan kompresör, yanma odası, türbin ve nozülden oluşur. Turboprop ve turbojet arasındaki temel fark, pervaneyi sürmek için tasarıma ek türbinler, bir güç şaftı ve bir redüksiyon dişli kutusudur. İtme kuvveti elde edilirken havanın miktarı fazla, ivmelendirmesi azdır. Bu motorda pervane bulunur ve pervanenin döndürülmesi amaçlanmaktadır.

Turboprop motor şanzımana bağlı bir şaftı döndürür. Dişli kutusu dönüşü yavaşlatır ve en yavaş hareket eden dişli pervaneye bağlanır. Bu sayede pervane döner ve itme kuvveti oluşturulur. Bu motor türü yakıt açısından verimli fakat yüksek hızlara olanak vermemektedir. Turboprop motorunun hücum açısı ve değiştirilebilen pervaneleri, piston motorlu pervanelerde olduğu gibi kokpitten ayarlanan hızda dönerler.

]]> https://www.havauzay.org/turboprop-motor.html/feed 0 Turbojet Motor https://www.havauzay.org/turbojet-motor.html https://www.havauzay.org/turbojet-motor.html#respond Mon, 26 Jul 2021 11:04:00 +0000 https://www.havauzay.org/?p=993 Turbojet motorlar 2. Dünya Savaşı’ndan önce İngiltere ve Almanya’da geliştirilmiş bir motor türüdür. Bu motorlar yüksek hızlar dışında verimsiz çalışmaktadır. Turbojet motor, kompresör, yanma odası, türbin ve egzozdan oluşmaktadır. Motor atmosferden aldığı havayı kompresörlerde sıkıştırdıktan sonra yanma odasında yakıtla karıştırılır. Genişleyen hava türbini çalıştırır ve egzozdan dışarı çıkar. Bu sayede ters yönde itme oluşturulur. İtme sayesinde motorun bağlı olduğu hava aracının hareketi sağlanır. Turbojet motorlar, jet motorlarının en basitidir. Bu motor türü daha çok askeri havacılıkta kullanılmaktadır.

Turbojet Motor Avantajları

  • Basit tasarımı.
  • Çok yüksek hızlara çıkabilme.

Turbojet Motor Dezavantajları

  • Yüksek yakıt tüketimi.
  • Yüksek sesle çalışma.
  • Düşük hızlarda düşük performans.
]]> https://www.havauzay.org/turbojet-motor.html/feed 0 Pas Geçme (Go Around) https://www.havauzay.org/pas-gecme-go-around.html https://www.havauzay.org/pas-gecme-go-around.html#respond Mon, 26 Jul 2021 08:19:33 +0000 https://www.havauzay.org/?p=987 Pas Geçme(Go Around), uçağın piste inişine engel olabilecek sebeplerden dolayı iniş yapmayıp irtifa kazanarak, pisti pas geçme prosedürüdür. Pas Geçme, ilk safha, ara safha ve son safha olmak üzere üçe ayrılmaktadır. Bu safhalara göre, direkt ve dönüşlü olmak üzere 2 pas geçme prosedürü uygulanır. Pilotlar pas geçme prosedürünü uygularken daima kule ile irtibat halinde olup, uygun koşullar sağlandığında uçağın piste iniş yapmasına izin verilir. Fakat uygun koşullar sağlanmaz ise pilot bir pas geçme daha yapabilir veya kule tarafından başka havalimanına yönlendirilebilir.

Uçağın Pas Geçme Nedenleri

  • Kuleden habersiz piste çıkan araç veya uçak.
  • İniş yapacak uçaktan önce inen uçağın pisti çeşitli sebeplerden dolayı terk edememesidir.
  • Piste atlayan veya uyuya kalan hayvanlar.
  • Çapraz rüzgarlar, düşük görüş, sağanak yağış ve fırtına gibi olumsuz hava şartları.
  • Uçakta oluşan teknik problemler.
  • Pilotun düşük görüş açısı.
]]> https://www.havauzay.org/pas-gecme-go-around.html/feed 0 Perçin https://www.havauzay.org/percin.html https://www.havauzay.org/percin.html#respond Mon, 26 Jul 2021 07:21:27 +0000 https://www.havauzay.org/?p=978  

Perçin, iki ya da daha fazla parçayı birbirine kalıcı bir şekilde bağlamak için kullanılan mekanik bağlantı elamanıdır. Malzemelerin perçin ile birleştirilmesine ise perçinleme denir. Perçin kullanılan bağlantılar, saplama, cıvata ve somun ile yapılan bağlantılardan farklı olarak sökülmezler ve çatlak ilerlemesine karşı dayanıklıdırlar.

Havacılık’ta Kullanılan Perçin Türleri

  • Alüminyum alaşımlı perçinler
  • Titanyum ve nikel esaslı perçinler
]]> https://www.havauzay.org/percin.html/feed 0 ETOPS https://www.havauzay.org/etops.html https://www.havauzay.org/etops.html#respond Fri, 16 Jul 2021 06:42:56 +0000 https://www.havauzay.org/?p=969 ETOPS(Extended-range Twin-engine Operation Performance Standards) kısaltması olan, çift motorlu uçakları kapsayan havacılık terimidir. ETOPS, ICAO tarafından belirlenmiş, çift motorlu uçakların acil bir durumda tek motorla havada ne kadar kalacağını belirleyen kurallar bütünüdür. Uçağın rotası ETOPS kurallarına göre çizilir.

]]> https://www.havauzay.org/etops.html/feed 0