Sovyetler Birliği’nin Luna 2 aldı uzay aracı, 1959 yılında ilk defa Ay’a iniş yaptı. Böylece Ay’a ulaşan ilk araç olma unvanını aldı. O zamandan beri Japonya ve Hindistan gibi gelişmekte olan ülkeler de Ay ile ilgili programlar geliştirdi. ABD’nin Apollo programı kapsamında ise 1969’dan 1972’ye kadar toplam 12 astronot Ay’a inmeyi başardı. ABD, bu yolculuklar sırasında 382 kilogram taş ve toprak taşıdı. Çin ise Ay programında 2 kilogram taş taşımayı hedefliyor.

Çin’in ilk Ay programı yaklaşık 10 yıl önce başladı ve elde ettiği başarılarla, hızla gelişti. Son planladığı Ay programında ise, getireceği yaklaşık 2 kilogram taş parçaları ile Ay’ın ne kadar süre volkanik olarak aktif kaldığı ve manyetik alanın nasıl dağıldığı araştırılacak.

Uzmanların görüşlerine göre, Çin uzay aracının ineceği bölgedeki kayaların, ABD ve SSCB’nin örnek getirdiği bölgelerdekilere kıyasla daha genç olduğunu ve bugüne kadar diğer ülkelerin getirdiği parçaların yaklaşık 3-4 milyar yıl önce meydana geldiğini, Çin’in getireceği örneklerin ise 1,3 milyar yaşında olmasının beklendiğini söylüyorlar.

Görev Nasıl Tamamlanacak?

Çang’e-5 önce Ay’ın yörüngesine girecek ve daha sonra Ay’a inecek. Araç uydudan çıkarak Ay yüzeyine doğru hareket edecek ve ay yüzeyinde araştırma ve sondaj çalışması yapacak. Toplanan parçalardan sonra, bir uzay mekiği araçtan ayrılarak tekrar Ay yörüngesinde dolanan uyduya geri dönecek ve parçaları uyduya aktaracak. Uydu örnekleri alındıktan sonra Dünya’ya doğru yola çıkacak. Uydu, dünya atmosferine girdikten sonra, Çin’in Moğolistan bölgesine inecek. Çin’in bu programdaki diğer amacı ise Çin astronotlarının Ay’a ayak basması.

İnsanoğlu var olduğundan bu yana doğanın insanoğluna çizdiği sınırları aşmak için mücadele vermiştir. İşte insanlığın aştığı doğal sınırlardan biride uzaydır. Son yıllarda devletlerin uzay alanındaki çalışmaları her geçen gün artmaktadır. Uzay alanında yapılan çalışmalar, ülkeler arasındaki uzay rekabetini kızıştırmaktadır. Türkiye’de son yıllarda yapılan uzay araştırmaları, bu rekabette ülkemize her geçen gün gücüne güç katmaktadır.

Uzayda uydu sahibi 30 ülkeden biri olan Türkiye, askeri istihbarat uydusu Türksat 5A’nın kendi yörüngesine fırlatılmasıyla, aktif uydu sayısı 7’ye ulaşacak. Türkiye’nin 3 adet haberleşme (Türksat 3A, Türksat 4A ve Türksat 4B) uydusu ve 3 adet gözlem (Göktürk-1, Göktürk-2 ve Rasat) uydusu olmak üzere toplam 6 adet aktif uydusu bulunuyor.

Türkiye’nin ilk uydu denmesi olan Türksat 1A, 24 Ocak 1994’te uzaya gönderildi ancak fırlatıcı rokette çıkan sorun sebebiyle okyanusa düştü. Uzay ve uydu yatırımlarına devam eden Türkiye, 10 Ağustos 1994’te Türksat 1B ile uzayda ilk yerini aldı.

Airbus D&S tarafından üretim süreçlerini ve zorlu test aşamalarını geçerek hazır hale gelen Türksat 5A uydusu 2 Ekim’de Türksat’a teslim edildi. Türksat 5A için 2017 yılında imzalanan sözleşme sonrası, Airbus’ın Fransa- Toulouse şehrindeki tesisinde üretime başlamıştı. Uydu ileriki zamanlarda SpaceX firmasının ABD’de bulunan Cape Canaveral’daki fırlatma tesisine gönderilecek. Yaklaşık bir ay kadar sürecek fırlatma hazırlıkları tamamlandıktan sonra, 30 Kasım’da Falcon Roketi ile uzaya fırlatılacak.

Türksat 5A uydusu tamamen elektrikli itki sistemine sahiptir. Uydunun 31 doğu yörüngesindeki yerine ulaşması için tahmini dört ay sürmesi ve 2021’in ikinci çeyreğinde hizmete başlaması hedefleniyor.

Uzay ve uydu alanındaki yatırımlarını ve rekabet gücünü her geçen gün artıran Türkiye, Türksat 5B haberleşme uydusunu 2021’de hizmete almayı planlıyor.