Gövde, başta kuyruk ve kanat yüzeyleri olmak üzere iniş takımlarının ve diğer çeşitli parçaların bir araya getirildiği yapıdır. Gövde bir uçağın ana yapısal parçasıdır, mürettebatı, yolcuları, kargoyu ve diğer gerekli ekipmanları barındıracak şekilde tasarlanmıştır. Uçaklar görevlerine bağlı olarak birçok farklı şekil ve boyutta tasarlanmaktadır. Gövde istenilen kapasite ve aerodinamiğe göre minimum sürükleme yaratacak bir forma sahip olmalıdır. Süpersonik bir savaş uçağı yüksek hızlarda sürüklemeyi azaltmak için çok ince bir aerodinamik gövdeye sahiptir.

Uçakta kokpiti ve yolcu kabinini barındıracak en uygun yer gövdedir. Gövde, uçağı basınca, şiddetli rüzgarlara, soğuk ve sıcak gibi iklimsel etkilere ve gürültüye karşı korur. Ayrıca, yakıt deposu, iniş takımları, teçhizat, uçuş donanımları, elektriksel sistemler, silah sistemleri ve yedek güç sistemleri genellikle gövdeye bağlanır.

Uçak ve helikopter gibi hava araçlarının gövde yapısında iki önemli fonksiyon vardır. Bunlardan biri gövdeye uygulanan kuvvetlere karşı direnç göstermek, diğeri ise gövdenin aerodinamik yapısı ile içindeki yapısal parçaları çevre şartlarından korumaktır. Burada belirtilen karakteristikleri taşıyan fakat aerodinamik bakımdan farklılıklar gösteren çeşitli gövde şekilleri vardır, bunlar; kafes-kiriş gövde, monokok gövde ve yarı monokok gövdedir.

Kafes-Kiriş (Truss) Gövde

Bazı uçaklarda gövdenin kuvvetleri taşıması için bir kafes-kiriş iskeleti yapılır. Bu tip gövde yapılarının iskeletini birbirine çapraz olarak kaynak edilmiş  kafes-kiriş adı verilen bir dizi üçgen şekil olarak aliminyum veya çelik borular oluşturur. Daha çok tek motorlu hafif uçaklarda tercih edilmektedir. Genellikle borular, dairesel kesitli, köşebant, basınca ve burkulmaya dayanıklı profillerden seçilir. Kafes yapısı ilerledikçe bu yapılar önce bez daha sonra  fiberglas veya hafif maddeden saçlarla kaplanarak aerodinamik şekil verilmiştir.

Monokok Gövde

Uçaklarda monokok gövde, kalıp hâlinde imal edilmiş dairesel kiriş-çember (Frame), basınç bölmeleri ve ayrı olarak bağlanan kaplama sacından oluşur. Monokok gövde hiçbir takviye elemanı ile takviye edilmeden, farklı yüklere dayanacak şekilde dizayn edilen kabuk veya kaplamaya da monokok gövde denir.

Monokok gövde uçaklarda iskelet yoktur, asıl yükü metal saç veya kompozit malzemeden yapılmış gövde kaplaması taşır. Monokok yapılarda günümüz uçaklarında bulunan stringer ve longeron gibi boylamasına uzanan yapı elemanları bulunmaz. Ayrıca gövde sacı doğrudan Frame’lere bağlanır. Monokok yapı uçaklar sağlam olabileceği gibi uçağın gövde yüzeyine gelebilecek herhangi bir hasar, yapının bütünlüğünü tehlikeye atabilir. Bu Yüzden monokok gövde yapılarında onarımlar ve modifikasyonlar oldukça zordur. Monokok yapının bu sınırlı tasarımından dolayı günümüz uçaklarında pek tercih edilmemektedir. Çoğu bükülme ve eğilme stresi açık bir çerçeve yerine dış deri tarafından taşındığından, iç destek ihtiyacı ortadan kaldırılmış veya azaltılmış, ağırlıktan tasarruf edilmiş ve alan maksimuma çıkarılmıştır.

Yarı Monokok Gövde

Yarı monokok gövde bulkhead, frame, longeron gibi ana parça ve keel beam(omurga kirişi) gibi yardımcı yapısal parçaların, uçak gövdesine perçinlenmesi ile oluşturulan yapı biçimidir. Bu gövde türü günümüz uçaklarında kullanılan yapı türüdür. Yarı monokok gövdeler, birçok parçanın imal edilmesi ve bunların birbirlerine perçinlenmesiyle ile elde edilir. Günümüzde modern yolcu uçağı üreten Airbus ve Boeing gibi firmalarda yarı monokok inşa yöntemi uygulanmaktadır. Bu yöntem uçakların imalatı ve bakımı açısından oldukça kolaydır. Ayrıca bu inşa yöntemi ile uçak üzerindeki yükler çeşitli elemanlara dağıtıldığı için uçak servis ömrü de uzatılmış olur.

Bizler yolcu olarak bile uçuş öncesi birçok konuya dikkat ediyoruz. Check-inleri zamanında yapıyoruz, bagajımıza dikkat ediyoruz ve uçağımızın saatine, oturacağımız koltuğa bakıyoruz. Bizler bu kadar dikkat ederken uçuş ekibi ne kadar dikkat ediyor? Bu yazımızda pilotların ve uçuş ekibinin uçuşa nasıl hazırlandığını inceleyeceğiz.

Uçuş Öncesi Hazırlık

Pilotlar havaalanına gelir gelmez direkt uçağa geçmezler. Öncelikle yardımcı pilot uçuş odasına gider ve kaptana uçuş planlarını, hava durumunu, notamı (havaalanları ile ilgili günlük ve genel bilgi ve değişiklikler) aktarır. Bu süre zarfında pilot kendisi için hazırlanan uçuş detaylarına bakar ve iyice analiz eder.

Kaptan ve uçuş ekibi, uçak hakkında karşılaşılan problem var mı yok mu diye önceki uçuştan bilgi alırlar. Daha sonra kaptan pilot ile uçuş ekibi brifing yaparak, kalkış, iniş, rota bilgileri, hava durumu, yedek havaalanı ve uçuş için gereken yakıt hakkında bilgi verilir.

Kaptan pilotlar, brifingden sonra uçağı kimin kullanacağına karar verir. Eğer uçuş şartları kötü ise genelde kaptan pilotlar kendileri uçağı kullanırlar. Ama uçuş şartları iyi ise 2. Pilota devrederek tecrübe ve deneyim kazanmasını sağlarlar.

Pilotların, kokpite geçtikten sonra yapmaları gereken görevleri vardır. Kaptan pilot iniş takımı pimlerinin yuvalarından çıkartılıp kokpite koyulduğunu kontrol eder. Checklistlerin yerlerine bakar ve daha sonra logbook (uçağın her kaydını tutan defter) defterini kontrol eder. Daha sonra pilotlar tamamlanması gereken evrak işlerini hallederler. Pilot son idareyi tamamladıktan sonra, kalkış için kuleden gerekli izni alır. Daha sonra kabin ekibine tüm kapıların kapatılmasını ve kontrol edilmesini söyler. Kapılar kapatıldıktan sonra geri itme talimatı verir. Bundan sonra uçak, taksi yapar ve kalkış yapmaya hazırdır. Bu sırada yolculara uçuş hakkında bilgiler anons edilirken, uçak kalkış pistine doğru hareket eder. En son olarak sırası geldiğinde havaalanından kalkış yapar.

Kaptan Pilot Kimdir?

Kaptan pilotun yetki ve sorumluluklarına örnek vermek gerekirse; pilotlar uçuş esnasında kokpitte bulunan çeşitli sistemleri kullanırlar. Pilotlar hava durumu, yolcu bilgisi, rota bilgisi, uçak hakkındaki güvenlik ve tüm bilgilerin durumundan emin olmaları gerekir. En önemli görevleri ise izlenecek rotayı, ineceği pisti, yedek pisti belirledikten sonra, yakıt miktarını hesaplayıp uçuş planı hazırlamak ve ona göre hareket etmektir.

Yardımcı Pilot Kimdir?

Yardımcı pilotun görevleri arasında en önemli olanı kaptan pilotun komutlarını yerine getirmektir. Yardımcı pilotun diğer görevleri ise uçuş planına göre gerekli hazırlıkları yapıp hava trafik kontrolünü sağlamaktır. Uçak hareket etmeden ekibin uçak donanımının uçuşa hazır olup olmadığını kontrol eder ve gerekli koordinasyonları sağlar. Kaptan pilotun komutlarına göre, inişte ve kalkışta kuleden izin alır ve hava trafiğini kontrol eder ve en sonunda bu bilgileri pilota bildirir. Son olarak kaptan pilotun uçağı kullanamayacağı olumsuz bir durumda uçağın idaresini ele alır ve uçağın yönetiminden sorumlu olur.

Kaptan Pilot ile Yardımcı Pilot Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kaptan ve yardımcı pilot rolleri ve yaptıkları çok benzerdir. Her ikisi de aynı pilot becerilerine ve niteliklerine sahiptir, ancak kaptan genellikle yardımcı pilottan daha deneyimli, bilgili ve rütbelidir. Birincil fark rütbe, kaptan, yardımcı pilotun üst düzeyidir ve uçuştan sorumludur. Yardımcı pilot kaptana rapor verir ve yönlendirmelerini ondan alır. Kaptanın ek deneyimi ve sorumluluğu olduğu, yardımcı pilottan daha yüksek maaş alacağı anlamına gelir. Kaptan da üniforması üzerinde dört şerit giyerken yardımcı pilot üniformasında üç tane vardır bu sayede kaptan pilotlar yardımcı pilotlardan ayırt edilebilir.