Kara Delikler Nasıl Oluşur?

Bilim adamları, evrenin başlangıcında bile kara deliklerin olduğunu düşünüyor. Kara delikler, bir yıldızın ölümü, yani büyük kütleli yıldızın yakıtı bittiğinde, yıldızın çekirdeği içine çöker ve kara delik oluşturur. Yıldızın çekirdeğinin çöküşünün ardından herhangi bir bağ kurulacak madde kalmaz. Patlama sonrasında gazlar ve tozlar ciddi anlamda sıkışmış olur. Patlama ile oluşan şok dalgaları kara deliğin ve yeni yıldızların oluşması için evrende yayılmaya başlar. Kara delikler, uzaydaki nebula denilen gaz ve toz parçacıklarının kütle çekim etkisiyle de oluşur. Başka bir oluşumu ise; 2 nötron yıldızının bir araya gelerek de oluşma ihtimali vardır, ama bu oluşma ihtimali oldukça düşüktür.

Kara Delikler Neden Siyahtır?

Bir nesnenin rengine karar veren şey, üzerine düşen ışığı hangi dalga boylarında geri yansıttığıdır. Gözümüze gelen ışığın dalga boyu, bize o cismin renk bileşenlerini yansıtır. Fakat siyah rengi ile siyah ışık karıştırılmamalıdır. Siyah rengi, ortamda hiçbir ışığın olmaması ya da cisme ulaşan tüm görünür ışığın soğrulması ile oluşur.

Kara deliklere ulaşan ışık yansımaz. Çünkü kütle çekim kuyusu oldukça büyüktür ki, ışık kara deliğin ufkundan dışarı çıkamaz. Bu yüzden bir kara deliğe baktığınızda, gözünüze herhangi bir ışık ulaşmadığı için kara delik size siyah gözükür. Aslında gördüğünüz kara delik, siyah renkte değildir. Siz hiçbir şey görmediğiniz için siyah algılarsınız.

Kara Deliğin Tarihi

• 1783’te John Michell, bazı yıldızların çekim gücünün, ışığın yıldızlardan kaçamayacak kadar büyük olabileceğini ileri sürdü ve buna “karanlık yıldızlar” dedi.

• 1796 yılında Laplace, bağımsız olarak Michell ile aynı sonuca ulaştı.

• 1854 yılında Riemann, genel uzayın eğimi kavramını günden güne geliştirdi.

• 1916 yılında Einstein, kütle çekiminin geometrik teorisini yenileyerek ve geliştirerek Newton’un tamamlanmamış teorisinin yerini aldı.

• 1916 yılında Karl Schwarzschild, Einstein’dan 3 ay sonra yayınladığı makalesinde, “siyah yıldız” çözümünü buldu.

• 1931 yılında Chandrasekhar, soğuk bir yıldızın en yüksek kütlesini hesapladı.

• 1939 yılında Oppenheimer ve Synder, tüm termonükleer enerji kaynaklarının tükendikten sonra oldukça büyük bir yıldızın sonsuza kadar kendi üzerine çökeceği sonucuna vardı.

• 1960’larda Schwarzschild’in çözümü sonunda anlaşıldı: Dönmeyen saf uzayda oluşan tekillik ve bir olay ufku. Kerr tarafından geliştirilen çözüme rotasyon (dönüş) özelliği de eklendi. Newman ise çözüme “yük” kavramını ekledi.

• 1970 yılında Cygnus X-1 tarafından kara delik olmaya yönelik, ilk gök cismi tespit edildi. Bu cisim bir nötron yıldızı idi ve X-ışını saçıyordu.

• 1994 yılında Hubble Teleskobu bazı yıldızların hızıyla ilgili veri ve bilgi toplarken, sadece süper kütleli kara deliklerin varlığıyla açıklanabilecek bazı yeni galaksiler keşfetti.

• 2016 yılında ilk defa birbiriyle aralarında çarpışan kara delikler, kütle çekim dalgaları kullanılarak tespit edildi.

• 2019 yılında ise, M87 galaksisinin merkezinde bulunan, kütlesi Güneş’ten 6.5 milyar kat fazla olan bir karadeliğin görüntüsü, 8 ayrı radyo teleskoptan toplanan veri ve bilgilerle oluşturuldu. Kara delik, 16 ışık saati (120AU) genişliğinde.

Uzay, madde ve enerjiden meydana gelen bir yapıya sahiptir. Uzayda yeryüzündeki bütün kanun, prensip ve kurallar büyük ölçüde değişir ve gerçekliğini kaybeder. Albert Einstein’nin görelilik teorisine göre uzay elastiki bir yapıya sahiptir. Uzay’da zaman kavramı yoktur, zaman insanların ileri sürdüğü bir kavramdır.

Atmosfer ile uzay arasında kesin bir sınır bulunmamaktadır ancak dünyamızın atmosferi ise yukarı çıkıldıkça incelmektedir. Uzayın ortalama sıcaklığı -270, mutlak sıcaklığı ise ortalama sıcaklığından farklı olarak -270 santigrat derecedir. Uzaydaki uzunluklar ise uzayın kendine has bir ölçü birimi olan ışık yılı ile ölçülür. Işığın tam bir yılda alığı yola ışık yılı denir.

Uzayda tahminen milyonlarca, hatta milyarlarca galaksi var olmaktadır, bu tahmini galaksiler ise araştırmalara göre milyonlarca sistemler, gezegenler, asteroid ve meteorlardan meydana gelmektedir. Bu cisimler büyük hacimli ve kütleli cisimlerdir.

Uzay; karanlığı, boşluğu, büyüklüğü ve olayları insanlar için ilgi çekici, karmaşık ve araştırmaya değer olmuştur. Bu yüzden insanlar her devirde uzaya merak sarmıştır. Bu yüzden insanlık sürekli uzayın derinliklerini keşfetmek için icatlar yapmış ve var olan icatları geliştirmişlerdir.

Uzay ile ilgili hem en önemli hem de ilk olan icat teleskoptur. İnsanlar teleskopla yeni cisimler gördükçe uzaya merak sarmıştır. Devir değiştikçe insanlar daha güçlü ve dayanıklı icatlarla uzayı incelemiş ve bu sayede insanlığın uzay hakkındaki bilgi birikimi her geçen gün artmıştır. Bununla yetinmeyip daha ilerisini keşfetmek isteyen bilim adamları uzaya giderek daha fazla bilgi birikimi yapmıştır.

20. Yüzyılın ikinci yarısında ise dünyada uzaya yönelim artınca devletler tarafından uzay ile ilgili sanayinin üretimi ve geliştirilmesi desteklendi ve bu sayede güçlü füzeler üretme, yapma uydular geliştirme, ileri düzey teleskoplar üretme, uzay gemileri ve uzay istasyonları yapmayı başarmıştır. Uzay araştırmaları ise geniş bir araştırma alanına sahiptir. Ayrıca insanlar uzayı araştırmak için “astronomi” bilimini ortaya çıkardı ve bu sayede uzaya yönelim artmıştır.